Instalacja off-grid, całkowicie odłączona od sieci, nie wymaga zgłoszenia do OSD. Instalacja hybrydowa, która może współpracować z siecią, wymaga takiego zgłoszenia. Wynika to z fizycznego połączenia z siecią i możliwości pobierania energii albo oddawania do niej nadwyżek. Niezależnie od tego instalacje o mocy większej niż 6,5 kW podlegają obowiązkom przeciwpożarowym.

Szybka odpowiedź:

  • Instalacja off-grid – nie zgłasza się jej do OSD, jeśli nie ma żadnego połączenia z siecią.
  • Instalacja hybrydowa – wymaga zgłoszenia do OSD, nawet jeśli na co dzień korzysta głównie z magazynu energii.
  • Instalacja powyżej 6,5 kW – wymaga uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i zawiadomienia Państwowej Straży Pożarnej.

Off-grid a hybryda – jaka jest różnica?

Instalacja off-grid, nazywana też wyspową, działa całkowicie niezależnie od publicznej sieci elektroenergetycznej. Panele, falownik wyspowy i magazyn energii pracują w obrębie wewnętrznej instalacji obiektu. System nie może przesłać energii do sieci ani pobrać jej od operatora. Z tego powodu nie wpływa na parametry sieci i nie podlega zgłoszeniu przyłączenia do OSD.

Instalacja hybrydowa łączy cechy systemu on-grid i off-grid. Zwykle składa się z paneli, falownika hybrydowego oraz magazynu energii, ale pozostaje połączona z siecią. Może pobierać energię w okresie niedoboru, a w określonych warunkach także oddawać nadwyżki. Dla operatora jest więc instalacją współpracującą z siecią, a nie niezależnym układem wyspowym.

To fizyczne połączenie decyduje o obowiązku zgłoszenia. OSD musi znać parametry źródła, aby uwzględnić je w bilansowaniu systemu oraz ocenie jakości i bezpieczeństwa dostaw energii.

Najważniejsze różnice między tymi rozwiązaniami są następujące:

  • Off-grid – brak fizycznego połączenia z siecią, brak sprzedaży nadwyżek i brak zgłoszenia do OSD.
  • Hybryda – połączenie z siecią, możliwość pracy z magazynem oraz siecią, obowiązek zgłoszenia instalacji.
  • Magazyn w systemie hybrydowym – jego parametry również powinny zostać uwzględnione w dokumentacji przekazywanej operatorowi.
  • Rozbudowa systemu – zmiana mocy lub konfiguracji instalacji podłączonej do sieci może wymagać ponownego poinformowania OSD.

Jakie formalności dotyczą instalacji?

Zgłoszenie do OSD, formalności budowlane i obowiązki przeciwpożarowe to trzy odrębne kwestie. Brak zgłoszenia do operatora nie oznacza więc automatycznie, że instalacja jest zwolniona z pozostałych wymagań.

Typ instalacji Zgłoszenie do OSD Wymogi PPOŻ powyżej 6,5 kW Zgłoszenie budowlane
Off-grid Nie, jeśli system jest całkowicie odłączony od sieci Tak Co do zasady nie przy urządzeniach do 150 kW, z wyjątkami wynikającymi z miejsca i sposobu montażu
Hybrydowa Tak, ponieważ współpracuje z siecią Tak Co do zasady nie przy urządzeniach do 150 kW, z wyjątkami wynikającymi z miejsca i sposobu montażu
On-grid Tak Tak Co do zasady nie przy urządzeniach do 150 kW, z wyjątkami wynikającymi z miejsca i sposobu montażu

Prawo budowlane przewiduje co do zasady brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia robót przy instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW. Dodatkowe formalności mogą pojawić się między innymi przy obiektach zabytkowych, ingerencji w konstrukcję budynku albo nietypowym miejscu montażu. W razie wątpliwości trzeba sprawdzić konkretny sposób wykonania instalacji w organie administracji architektoniczno-budowlanej.

Próg 6,5 kW dotyczy innego obowiązku. Po jego przekroczeniu projekt urządzeń należy uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a zakończenie instalowania i rozpoczęcie użytkowania zgłosić właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej. Obowiązek ten dotyczy zarówno systemu off-grid, jak i hybrydowego oraz on-grid.

Co grozi za brak zgłoszenia instalacji hybrydowej?

Uruchomienie hybrydy bez przekazania wymaganych informacji do OSD może spowodować problemy z legalnym przyłączeniem i eksploatacją systemu. Operator może zażądać wyjaśnień, dostosowania instalacji do wymagań technicznych albo odłączenia źródła od sieci.

Brak zgłoszenia może też utrudnić rozliczanie energii oddawanej do sieci. Bez prawidłowej procedury przyłączeniowej nie ma podstaw do traktowania instalacji jako legalnie działającej mikroinstalacji prosumenckiej. W konsekwencji mogą pojawić się problemy z rozliczeniem nadwyżek oraz z dokumentami wymaganymi przy niektórych programach dofinansowania.

Osobną kwestią jest ubezpieczenie. Jeżeli dojdzie do awarii lub pożaru, ubezpieczyciel może sprawdzać, czy instalacja została wykonana i zgłoszona zgodnie z wymaganiami. Brak uzgodnienia PPOŻ przy systemie powyżej 6,5 kW może utrudnić uzyskanie odszkodowania, zwłaszcza gdy naruszenie pozostawało w związku ze zdarzeniem.

Najprostsza zasada jest taka: off-grid nie zgłasza się do OSD, ale hybrydę trzeba zgłosić, ponieważ pozostaje połączona z siecią. W obu przypadkach trzeba osobno sprawdzić próg 6,5 kW i wymagania przeciwpożarowe.