Potoczny „bez” to najczęściej lilak pospolity (Syringa vulgaris) – ozdobny krzew o pachnących kwiatach. Aby dobrze się przyjął, posadź go w słońcu, w żyznej i przepuszczalnej glebie, a po zakończeniu prac obficie podlej.
Jakich warunków potrzebuje lilak?
Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub lekko ocienionym. Dostęp do światła ma bezpośredni wpływ na kwitnienie, dlatego w głębokim cieniu krzew może wytwarzać mniej kwiatów. Podłoże powinno być żyzne, umiarkowanie wilgotne i przepuszczalne. Lilak nie lubi zastojów wody ani jałowej, przesychającej ziemi.
| Cecha | Optymalne wymagania |
|---|---|
| Stanowisko | Słoneczne, ewentualnie lekko ocienione |
| Gleba | Żyzna, przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna |
| Odczyn pH | Obojętny lub lekko zasadowy |
| Wilgotność | Stała, ale bez podmakania |
Przed posadzeniem sprawdź, czy w wybranym miejscu nie gromadzi się woda po deszczu. Lilak źle znosi podmokłe i kwaśne podłoże. Jeśli ziemia jest ciężka, można rozluźnić ją kompostem i materiałem poprawiającym przepuszczalność, a przy kwaśnym odczynie rozważyć jego uregulowanie zgodnie z wynikiem badania gleby.
Jak posadzić lilak krok po kroku?
Rośliny sprzedawane z odkrytym systemem korzeniowym lub wykopane z gruntu sadzi się najczęściej wiosną albo jesienią. Najlepszy termin wiosenny przypada przed rozpoczęciem intensywnego wzrostu, a jesienny po zakończeniu sezonu wegetacyjnego. Lilaki uprawiane w doniczkach można sadzić przez cały sezon, o ile ziemia nie jest zamarznięta i można zapewnić roślinie regularne podlewanie.
Do sadzenia przygotuj narzędzia i materiały, które ułatwią prawidłowe wykonanie prac:
- szpadel lub łopatę
- żyzną ziemię ogrodową
- dojrzały kompost
- wodę do obfitego podlania
- materiał do ściółkowania, na przykład kompost lub zrębki
- Wybierz miejsce. Wyznacz stanowisko słoneczne, z dala od miejsc, w których po opadach długo stoi woda.
- Wykop dołek. Powinien być około dwa razy szerszy od bryły korzeniowej. Jego głębokość powinna pozwolić ustawić roślinę na takiej samej wysokości, na jakiej rosła wcześniej.
- Przygotuj podłoże. Spulchnij dno i wymieszaj wykopaną ziemię z dojrzałym kompostem. Nie umieszczaj dużej ilości nierozłożonego nawozu bezpośrednio przy korzeniach.
- Sprawdź bryłę korzeniową. Jeśli korzenie są przesuszone, przed sadzeniem namocz bryłę w wodzie. Gdy są mocno zbite i zawijają się wzdłuż ścian doniczki, delikatnie je rozluźnij.
- Umieść roślinę w dołku. Szyjka korzeniowa powinna znajdować się na poziomie gruntu. Zbyt głębokie posadzenie może osłabić wzrost i utrudnić prawidłowe ukorzenianie.
- Zasyp korzenie. Wsypuj ziemię stopniowo, lekko ją ugniatając, aby usunąć większe kieszenie powietrzne. Nie ubijaj podłoża zbyt mocno.
- Podlej roślinę. Bezpośrednio po posadzeniu wykonaj obfite podlewanie, nawet jeśli ziemia wydaje się wilgotna. Woda pomaga osiąść podłożu wokół korzeni.
- Wyściółkuj miejsce. Rozłóż wokół krzewu warstwę kompostu lub zrębków, pozostawiając niewielki odstęp od pędów. Ściółka ograniczy parowanie wody i rozwój chwastów.
Uwaga: nie rozrywaj bryły korzeniowej na siłę. Rozluźniaj tylko mocno splątane korzenie, wykonując płytkie nacięcia lub delikatnie rozdzielając je palcami. Zbyt głębokie sadzenie i pozostawienie ciasno zawiniętych korzeni to częste przyczyny słabszego przyjęcia się rośliny.
Czy lilak można posadzić w donicy?
Tak, ale do pojemnika najlepiej wybierać odmiany o mniejszym wzroście, na przykład lilak Meyera ‘Palibin’. Donica powinna mieć otwory odpływowe, być stabilna i wyraźnie większa od bryły korzeniowej. Na dnie nie może zalegać woda, dlatego ważny jest sprawny drenaż oraz przepuszczalne podłoże.
Sadzenie przebiega podobnie jak w gruncie. Roślinę umieść na tej samej głębokości, delikatnie obsyp ziemią i od razu obficie podlej. Lilaki w pojemnikach szybciej przesychają i mają ograniczony dostęp do składników pokarmowych, dlatego wymagają częstszego kontrolowania wilgotności oraz regularnego, umiarkowanego nawożenia w sezonie. Zimą pojemnik trzeba zabezpieczyć przed przemarzaniem bryły korzeniowej.
Co robić po posadzeniu?
W pierwszym roku lilak potrzebuje szczególnej uwagi, zanim rozbuduje system korzeniowy. Najważniejsze czynności po posadzeniu to:
- regularne podlewanie, zwłaszcza podczas upałów i suszy
- utrzymywanie ściółki wokół krzewu bez zasypywania nasady pędów
- usuwanie chwastów konkurujących z rośliną o wodę i składniki pokarmowe
- kontrolowanie, czy podłoże nie jest ani przesuszone, ani stale podmokłe
Na żyznej glebie lilak zwykle nie wymaga intensywnego nawożenia. Nadmiar azotu może pobudzać rozwój liści kosztem kwitnienia. Po przekwitnięciu można usuwać zaschnięte kwiatostany, ale zasadnicze cięcie wykonuje się dopiero po kwitnieniu, ponieważ wtedy roślina ma czas na wytworzenie pędów kwiatowych na kolejny sezon.
Najważniejsze przy sadzeniu bzu jest właściwe rozpoznanie rośliny, wybór słonecznego miejsca, przygotowanie przepuszczalnej gleby i ustawienie bryły na prawidłowej głębokości. Po zakończeniu prac zawsze obficie podlej lilak, a w pierwszym roku pilnuj jego wilgotności.
