Kompostownik – co wrzucamy, a czego unikać?

Do kompostownika wrzucaj przede wszystkim resztki roślinne z kuchni i ogrodu, ale łącz mokre odpady bogate w azot z suchym materiałem zawierającym węgiel. Mięso, nabiał, kości, plastik i chemikalia pomiń – mogą powodować odór, przyciągać szkodniki albo zanieczyścić kompost.

Kompostownik – co wrzucać, a czego unikać?

Kompostownik działa jak ekologiczna fabryka nawozu. Różnorodne składniki dostarczają mikroorganizmom pożywienia, wilgoci i powietrza. Sama etykieta „bio” nie oznacza jednak, że każdy odpad organiczny nadaje się do pryzmy.

Resztki roślinne najlepiej rozdrobnić, ponieważ mniejsze kawałki szybciej ulegają rozkładowi. Trawę układaj cienkimi warstwami i przegradzaj suchymi liśćmi, słomą albo porwanym kartonem. Gruba warstwa świeżej trawy zatrzymuje powietrze, zbija się i może zacząć gnić.

Zielone i brązowe odpady – na czym polega balans?

Najważniejsza zasada kompostowania polega na łączeniu odpadów zielonych z brązowymi. Zielone są zwykle wilgotne i bogate w azot, który pobudza aktywność mikroorganizmów. Brązowe dostarczają węgla, tworzą luźną strukturę i ułatwiają dopływ powietrza.

Do grupy zielonych składników należą:

• Świeżo skoszona trawa i młode chwasty bez nasion.
• Obierki, resztki warzyw i owoców oraz zwiędłe części roślin.
• Fusy z kawy i herbaty, świeże liście oraz kwiaty.
• Resztki roślin po zbiorach, o ile nie są porażone chorobami.

Brązowe składniki zapewniają pryzmie suchość, przewiewność i stabilną strukturę:

• Suche liście, słoma i siano.
• Rozdrobnione gałązki oraz pocięte łodygi.
• Szary papier, karton i wytłoczki po jajkach bez nadruku.
• Trociny z nieimpregnowanego, czystego drewna.

Sama trawa oznacza zwykle zbyt dużo wilgoci i azotu, dlatego może gnić oraz wydzielać nieprzyjemny zapach. Z kolei pryzma złożona wyłącznie z suchych gałęzi i liści będzie rozkładała się bardzo wolno. Najprościej układać odpady naprzemiennie lub po każdym większym dodatku zielonym dorzucać warstwę materiału brązowego. Gałęzie warto wcześniej rozdrobnić, bo grube fragmenty mogą pozostawać w pryzmie przez długi czas.

Trudniejsze składniki – popiół, chwasty i papier

Popiół można dodawać tylko wtedy, gdy pochodzi z czystego, niemalowanego i nieimpregnowanego drewna. Jest zasadowy i dostarcza między innymi minerałów, ale stosuj go oszczędnie. Popiół z węgla, brykietu z dodatkami, płyt meblowych lub lakierowanego drewna może zawierać substancje niepożądane.

Chwasty nadają się do kompostowania, jeśli nie mają dojrzałych nasion ani trwałych kłączy. Perz, skrzyp czy inne rośliny łatwo odrastające z fragmentów korzeni lepiej pozostawić poza zwykłą pryzmą. Nie dodawaj też roślin wyraźnie porażonych chorobami, jeśli kompostownik nie zapewnia warunków pozwalających na ich bezpieczny rozkład.

Papier i karton powinny być szare, niebielone i pozbawione nadruku. Porwij je na kawałki, aby nie utworzyły zwartej, nieprzepuszczalnej warstwy. Fusy kawowe, włosy i sierść mogą trafić do kompostownika w niewielkich ilościach. Mięso, ryby, kości i nabiał lepiej wykluczyć, ponieważ przyciągają gryzonie oraz inne zwierzęta, a przy rozkładzie mogą powodować silny odór.

Twój kompost nie działa? Sprawdź te trzy rzeczy

Gdy pryzma śmierdzi albo pozostaje nieruchoma, skontroluj podstawowe warunki:

• Wilgotność – materiał powinien być lekko wilgotny, ale nie ociekać wodą. Suchą pryzmę podlej, a przemokniętą przełóż suchymi liśćmi, słomą lub kartonem.
• Napowietrzenie – przerzuć kompost widłami, aby wprowadzić do środka powietrze. Zbita masa i brak tlenu sprzyjają gniciu.
• Balans składników – do dużej ilości trawy i resztek kuchennych dodaj odpady brązowe. Jeśli pryzma jest sucha i rozkłada się bardzo wolno, dołóż materiał zielony oraz niewielką ilość wody.
• Obecność odpadów zwierzęcych – sprawdź, czy do kompostownika nie trafiły mięso, ryby, kości, nabiał albo tłuste resztki. To częsta przyczyna zapachu i zainteresowania szkodników.

Różnorodna pryzma, rozdrobnione materiały, właściwa wilgotność i naprzemienne układanie odpadów zielonych oraz brązowych zwykle wystarczą, aby kompost przebiegał bez odoru. Gotowy materiał powinien mieć ciemny kolor, sypką strukturę i zapach przypominający ziemię.